پياده‌سازي مهندسي ارزش در سازمان آب و برق خوزستان

پس از يك دهه به‌كارگيري فرآيند مهندسي ارزش در ايران، تجارب نگارندگان نشان مي‌دهد كه عدم شناخت صحيح از منافع، فرآيند و نحوه اجراي آن در سازمان‌ها باعث شده است كه كيفيت خدمات ارائه شده علي‌رغم وجود استانداردهاي داخلي و بين‌المللي مدون، يكسان نبوده و در بسياري موارد از حد مطلوب برخوردار نباشد.در اين چارچوب سازمان آب و برق خوزستان از ابتداي سال 1394 اولين طرح جامع پياده‌سازي مهندسي ارزش كشور را تحت عنوان "كيمياب خوزستان" آغاز كرده است. نام اين طرح با توجه به سود به هزينه چند صد به يك مطالعات ارزش (كيميا) به‌علاوه آب خوزستان (آب و برق خوزستان) انتخاب شده است. چشم‌انداز طرح "كيمياب خوزستان" بهبود 20 تا 30 درصد شاخص ارزش پروژه‌هاي اين سازمان و دستيابي به منابع چندهزار ميليارد ريالي در سال است. اهداف اين طرح عبارتند از:

  • آموزش 500 نفر از كارشناسان و مديران اين سازمان و همچنين مشاوران و پيمانكاران در دوره‌هاي سطح يك مهندسي ارزش
  • آموزش 100 نفر از مديران سازمان در دوره‌هاي ويژه مديران
  • آموزش 120 نفر در دوره‌هاي سطح دو مهندسي ارزش
  • آموزش 120 نفر در دوره‌هاي سطح سه مهندسي ارزش
  • تدوين نظام‌نامه مهندسي ارزش سازمان و راه‌اندازي دفتر مهندسي ارزش
  • اجراي پروژه‌هاي پايلوت مهندسي و مديريت ارزش در زمينه آبرساني، آبياري و زهكشي، سد و نيروگاه، مباحث مديريتي و .....
  • فعاليت‌هاي فرهنگ‌سازي مهندسي ارزش شامل همايش، سايت اينترنتي، كتاب، پوستر و بروشور

طرح كيمياب خوزستان به صورت شماتيك در شكل زیر ارائه شده است. در رابطه با طرح كيمياب خوزستان بايد اشاره نمود كه اين طرح اولين طرح جامع پياده‌سازي مهندسي ارزش در كشور محسوب مي‌شود زيرا هم‌زمان با انجام آموزش‌هاي گسترده، فعاليت‌هاي بستر‌سازي مانند تدوين نظام‌نامه و فعاليت‌هاي فرهنگ‌سازي، انجام مطالعات ارزش پروژه‌هاي بزرگ سازمان در اين طرح لحاظ شده است. در گام اول، 4 مطالعه ارزش در سه پروژه بزرگ آبرساني خوزستان با هزينه‌ي كل نزديك به 70000 ميليارد ريال معادل 2 ميليارد دلار در حال انجام است. اين طرح‌ها عبارتند از:

1-      طرح عظيم آبرساني غدير (دو مطالعه)

2-      طرح آبرساني به جنوب‌شرق خوزستان

3-      طرح آبرساني به شمال‌شرق خوزستان

در اين چارچوب بايد اشاره نمود كه در طرح‌هاي پياده‌سازي كه در كشور اجرا شده، مانند طرح ماورا در وزارت راه و ترابري و طرح را‌ه‌آهن جمهوري اسلامي ايران انجام مطالعات ارزش صورت نگرفته است.

اجزاي طرح كيمياب خوزستان

 

بازخورد دوره‌هاي آموزشي

در بهار 1394، 19 دوره‌ي سطح يك و 4 دوره‌ي ويژه‌ي مديران برگزار گرديد و با استفاده از آزمون اينترنتي افراد براي دوره‌هاي سطح 2 و سطح 3 انتخاب شدند. جمع‌بندي نظرسنجي‌هاي انجام شده  و تعداد شركت‌كنندگان در آزمون اينترنتي نشان از استقبال شركت‌كنندگان در دوره‌ها به اين فن‌آ‌وري است: ]6[

  • در پاسخ به هر 4 سئوال اصلي، درصد امتياز عالي بيشتر از خوب بوده است.
  • §69 درصد و 29 درصد شركت‌كنندگان كارآيي مهندسي ارزش در پروژه‌هاي بزرگ را عالي و خوب ارزيابي كرده‌اند.
  • §55 درصد و 42 درصد شركت‌كنندگان انگيزه خود براي شركت در دوره‌هاي بعدي را عالي و خوب ارزيابي كرده‌اند.
  • نظرسنجي‌هاي انجام شده در دوره‌هاي سطح 2 و سطح 3 از افزايش علاقه و انگيزه نسبت به مهندسي ارزش و دوره‌هاي آموزشي حكايت دارند.

براي مقايسه نتايج نظرسنجي 17 دوره‌ي سطح يك مهندسي ارزش كه در نواحي مختلف راه‌آهن جمهوري اسلامي ايران انجام شده در شكل (5) ارائه مي گردد]7[. همان‌طوري‌كه مشاهده مي‌شود با وجودي‌كه تفاوت زمينه‌هاي تخصصي و گستره‌ي جغرافيايي، نتايج 19 دوره‌ي طرح كيمياب با نتايج 17 دوره‌ي راه‌آهن مشابهت زيادي دارند. با توجه به تجارب و نظرسنجي‌هاي بيش از 300 دوره‌ي آموزشي كه توسط نويسنده اول اين مقاله در سراسر كشور و براي سازما‌ن‌هاي مختلف برگزار شده مي‌تواناين نظرسنجي‌ها را به‌عنوان نمونه‌ي مناسبي از ديدگا‌ه‌هاي مديران و كارشناسان كشور به مهندسي ارزش و طرح‌هاي پياده‌سازي ارائه نمود.

نظرسنجي 19 دوره برگزار شده سطح يك طرح كيمياب خوزستان

 

نظرسنجي 17 دوره برگزار شده سطح يك در نواحي راه‌آهن جمهوري اسلامي ايران

 

نتيجه‌گيري

  • برای نهادينه‌شدن آموزش‌هاي گسترده، درك و حمايت مديريت ارشد، قوانين و نظام‌نامه‌‌هاي مناسب و اقدامات فرهنگ‌سازي گسترده‌اي و هم‌زمان انجام مطالعات ارزش لازم است. در رابطه با عناصر پياده‌سازي مهندسي ارزش بايد به تعامل و هم‌افزايي عناصر طرح (حمايت مديريت ارشد، آموزش، بستر‌سازي، فرهنگ‌سازي و انجام مطالعات ارزش) توجه خاص نمود.
  • با توجه به برگزاري بيش از 300 دوره‌ي آموزشي در سراسر كشور براي سازما‌ن‌هاي مختلف، مي‌توان استقبال و علاقه‌ي ارزش‌جويان طرح كيمياب را به‌عنوان نمونه‌ي مناسبي از ديدگا‌ه‌هاي مديران و كارشناسان كشور به مهندسي ارزش و طرح‌هاي پياده‌سازي ارائه نمود.
  • هم در دوره‌هاي كيمياب خوزستان و هم در دوره‌هاي راه‌آهن جمهوري اسلامي ايران، حدود 70 درصد شركت‌كنندگان مايل بودند در دبيرستان يا دانشگاه، با مفاهيم مهندسي ارزش آشنا مي‌شدند.

پانل تغییر سبک

رنگ اصلی را انتخاب نمایید

تغییر رنگ و اندازه پوسته

کامپیوتر تبلت موبایل