متودولوژی ارزش

متدولوژي ارزش داراي اهداف و كاربردهاي متنوع و متناسب با موضوع مورد مطالعه مي‌باشد. از ديدگاه نوع مساله كاربرد آن داراي انواع زير است:

الف- از ديدگاه بيشينه‌كردن ارزش: اگر هدف اصلي مهندسي ارزش را «دستيابي به پيشنهادهاي ارزشمندتر» بدانيم، يكي از اصلي‌ترين و حياتي‌ترين پيش‌نيازهاي آن، استفاده از يك روش سيستماتيك مي‌باشد. تبلور اين ركن در عمل، برنامه كار مي‌باشد. روش‌هاي متمركز و فشرده كه از كار تيمي بهره‌مند مي‌شوند، در مقايسه با روش‌هاي ديگر بهبود مانند نظام پيشنهادات و يا بهبود مستمر نتايج سريع‌تر و مؤثرتري به بار آورده‌اند. به همين دليل رويكرد مديريت نوين به استفاده از ابزارهاي كوتاه‌مدت و متمركز تمايل يافته است.

ب- از ديدگاه حل مسأله: از ديد حل مسأله، برنامه كار چكيده گام به گام و سيستماتيك از روش معمول حل مسأله (تعيين مسأله، حل مسأله، اجراي راه حل) مي‌باشد. اين تنها روش نمي‌باشد، اما در برخورد با اكثر مسايل فني- مديريتي، زمان، هزينه و كيفيت نقش كليدي و گاه بحراني دارند. اغلب تركيب اين عوامل پديد آورنده يك مشكل و گاه تعيين كننده حيات يا مرگ يك پروژه يا شركت مي‌باشد. در اين حالت است كه اگر دستيابي به راه‌حل از طريق يك رويكرد گروهي چند تخصصه، خلاق و با استفاده از افراد مجرب ممكن نگردد، اغلب مساله قابل حل نمي‌باشد.

با توجه به كاربردهاي فوق، متدولوژي ارزش در زمينه‌هاي زير قدرت عمل دارد:

‌أ)       هرگاه بهبودي در اجرا و هزينه مد نظر باشد، متدولوژي ارزش مي‌تواند بكار برده شود. بهبود مي‌تواند از ديد مالي و يا بر اساس ساير فاكتورهاي اساسي مانند سود‌آوري، كيفيت، زمان، نيرو، اثر محيطي و قابليت دوام اندازه‌گيري مي‌شود. متدولوژي ارزش تقريباً در تمام زمينه‌هاي مختلف فعاليت‌هاي بشر مي‌تواند بكار برده شود.

‌ب)  در پروژه‌هاي عمراني، تجاري و نظامي مانند ساختمان‌ها، بزرگراه‌ها، ساخت كارخانه و طرح‌هاي جمع‌آوري و تصفيه فاضلاب كه به نظر مي‌آيد كه يكبار به اجرا در مي‌آيند(در مقابل كالاهاي مصرفي كه مرتباً توليد مي‌شوند)، متدولوژي ارزش بر اساس پروژه به پروژه عمل مي‌كند. چون اين پروژه‌هاي بزرگ يگانه هستند، بايد از همان ابتداي مرحله طراحي به منظور بدست آوردن حداكثر سود ممكن بكار برده شود. تغييرات و يا دستورات جديد طراحي نياز به طراحي دوباره گسترده، هزينه اجرائي زياد و تغيير زياد زمانبندي ندارد. اساساً براي پروژه‌هاي زيربنايي بزرگ، مطالعات خاص مهندسي ارزش در مرحله طراحي شماتيك و پس از آن در مرحله طراحي تفصيلي (در حدود 45%) انجام مي‌گيرد، مطالعات بيشتر بايد در مرحله ساخت صورت گيرد.

‌ج)علاوه بر كاربرد متدولوژي ارزش در سخت‌افزار، ساختمان سازي و يا ساير پروژه‌هاي زيربنايي، و همچنين در زمينه‌هاي نرم‌افزاري مانند فرآيندهاي توليد و ساخت، بهداشت، خدمات زيست‌محيطي، برنامه‌ريزي، سيستم‌هاي مديريتي و ساختار سازمانيمي‌باشد. مرحلهپيش كارگاه خاص اين پروژه‌هاي «نرم» از تكنيك‌هاي استاندارد مهندسي صنايع مانند تهيه نمودار جريان تحليل بازده و تحليل ارزش افزوده جهت جمع‌آوري اطلاعات ضروري استفاده مي‌كند.

‌د)  براي محصولات يگانه يا بزرگ و يا سيستم‌هايي مانند سيستم‌هاي الكترونيكي نظامي يا ابزار و تجهيزات سرمايه‌اي خاص، متدولوژي ارزش در مرحله طراحي جهت اطمينان از دست‌يابي به اهداف از پيش تعيين شده به كار مي‌رود، عموماً يك مطالعه رسمي ارزش بعد از تأييد طرح اوليه و قبل از شروع يك چرخه توليد/ساخت انجام مي‌گيرد. متدولوژي ارزشممكن است در طول ساخت‌/‌توليد جهت اطمينان از بكارگيري جديدترين مواد و تكنولوژي نيز بكار برده شود.

‌ه)متدولوژي ارزشممكن است در طول مراحل طراحي و براي كنترل مديريت پروژه/برنامه با توسعه مدل‌هاي كاركرد و تعيين هزينه و پارامترهاي كارآيي بكار برده شود. اگر كاركردهاي خاصي تمايل خود را براي حركت خارج از حدود كنترل تعريف شده نشان دهد، مطالعات ارزش براي اطمينان از باقي‌ ماندن مقادير در داخل حدود كنترل بكار برده مي‌شوند.

برنامه كار مهندسي ارزش

در متدولوژي ارزش يك برنامه كار سيستماتيك به كار برده ميشود. (شكل1) .برنامه‌كار گام‌هاي خاصي جهت تحليل موثر يك محصول يا خدمت را جهت توليد حداكثر تعداد گزينه‌هاي مختلف براي رسيدن به كاركردهاي مورد نياز محصول يا خدمت مورد نظر ارائه مي‌كند. با بكارگيري برنامه كار مي‌توان از بدست آوردن حداكثر سود، با انعطاف‌پذيري بيشتر سيستم اطمينان حاصل نمود.

برنامه كار متدولوژي شامل سه مجموعه فعاليت‌ است:

  • پيش كارگاه
  • كارگاه ارزش
  • پس كارگاه

همه فازها و مراحل به صورت متوالي اجرا مي‌شود. در يك مطالعه ارزش، اطلاعات و داده‌هاي جديد افزايش پيدا كرده و ممكن است منجر به اين شود كه تيم به فاز قبلي و يا دريك فاز به مرحله قبلي باز گردد. اما فاز يا حتي مرحله‌اي از يك فاز نبايد حذف شود.

metho 1

 

الف-پيش كارگاه

فعاليت‌هاي مقدماتي شامل شش زمينه است: گردآوري و تعريف نيازها و خواسته‌هاي مشتري/ كاربر، جمع‌آوري يك مجموعه اطلاعاتي كامل از پروژه ، تعيين معيارهاي ارزيابي، تعيين حدود مطالعات، ساخت مدلهاي لازم وتعيين تركيب تيم.

الف-1- جمع‌آوري خواسته‌هاي مشتري/كاربر:

خواسته‌ها و سلايق مشتريان/كاربران از طريق يك گروه متمركز داخلي و يا از طريق اطلاعات بازار مصرف گردآوري مي‌شوند كه هدف از اين كار:

1-      تعيين ميزان موفقيت فروش/كاربرد اوليه

2-      تعيين و وزن‌دهي مشخصات و تركيب محصول يا پروژه

3-      تعيين و درجه‌بندي اهميت نقص‌هاي مشاهده شده توسط مشتري و شكايت‌هاي آنها از محصول يا پروژه.

4-      مقايسه پروژه يا محصول با رقيبان يا قياس مستقيم با محصولات و پروژه‌هاي مشابه.

براي پروژه‌هايي كه براي اولين بار انجام مي‌شوند، مانند يك محصول يا ساخت جديد، تحليل‌ها ممكن است به اهداف پروژه محدود شود.

نتايج اين كار براي تعيين موارد عدم تطابق ارزش درفاز اطلاعات استفاده خواهد شد.

الف-2- تشكيل يك مجموعه اطلاعاتي كامل:

دو نوع منابع اطلاعاتي (اوليه و ثانويه) وجود دارد. منابع اوليه به دو گونه‌اند: مردم و مستندات

منابع مردمي شامل بازار(ياكاربر)، طراح اصلي، معمار، گروه ارزيابي يا هزينه‌يابي، تعميرات و سرويس‌دهي، سازندگان (توليدكنندگان، پيمانكاران، و يا طراحان سيستم) و مشاوران مي‌باشد. مستندات شامل نقشه‌ها ، مشخصات پروژه، اسناد و مدارك مزايده و برنامه پروژه است.

منابع ثانويه شامل تامين‌كنندگان محصولات، مستندات شامل استانداردهاي طراحي و مهندسي، راهنماها، نتيجه آزمايش‌ها، گزارش شكست‌ها و مجله‌هاي تجاري مي‌شوند. منبع مهم ديگر پروژه‌هاي مشابه است كه داده‌هاي كمي و آماري آنها مورد نياز است.

منابع ثانويه ديگر، بازديد از ساختگاه پروژه توسط تيم مطالعه ارزش است. «ساختگاه» شامل محل واقعي ساخت، خط توليد، يا بخش اداري يك سيستم جديد/بهبود يافته است.

اگر يك سند واقعي در دسترس نيست، سيستم‌هاي فيزيكي با فعاليت‌ها و كاركردهاي قابل مقايسه(مشابه) ممكن است يك منبع با ارزش از اطلاعات كاربردي را براي ما بوجود آورند.

الف-3- تعيين معيارهاي ارزيابي:

تيم، به عنوان يك مرحله مهم از فرآيند، تعيين مي‌كند چه معيارهايي براي ارزيابي ايده‌ها مورد نياز است و اهميت نسبي هر معيار چه مقدار مي‌باشد. اين معيارها و اهميت(وزن) آن‌ها بوسيله مشتري/كاربر و مديريت مورد بحث قرار گرفته و در مورد آن‌ها توافق حاصل مي‌شود.

الف-4- تعيين محدوده مطالعه:

تيم بيانيه محدوده‌اي را براي مطالعات خود طراحي مي‌كند. اين بيانيه شامل حدود مطالعات است كه بر پايه فعاليت‌هاي جمع‌آوري اطلاعات بنا شده است. حدود شامل نقاط شروع و خاتمه پروژه مي‌شود. به همان ميزان اهميت، بيانيه محدوده بيان مي‌كند كه چه چيز جزء مطالعه نيست. محدوده مطالعه بايد توسط حامي پروژه تأييد شود.

الف-5- تهيه مدل‌ها(ي اطلاعاتي):

بر پايه تكميل و توافق بر بيانيه محدوده، تيم مي‌تواند مدل‌هايي جهت افزايش درك افراد از پروژه تهيه نمايد. اين مدل‌ها شامل مدل‌هاي هزينه، زمان، انرژي، فلوچارت‌ها و ... مي‌باشد.

الف-6- تعيين تركيب تيم و سازماندهي:

رهبر تيم مطالعه ارزش ،برنامه زمانبندي واقعي مطالعه، موقعيت و نياز به پرسنل پشتيباني را تعيين مي‌كند. تركيب تيم مطالعاتي از لحاظ تحت پوشش قرار دادن نيازهاي مشتري، مباحث فني و مديريتي بازنگري مي‌شود. رهبر تيم فعاليت‌هاي جمع‌آوري اطلاعات را طوري بين اعضاي تيم تقسيم مي‌كند كه تمام اطلاعات مورد نياز براي مطالعات در زمان مناسب فراهم آيد.


ب. كارگاه ارزش

كارگاه ارزش پس از تكميل مراحل ابتدايي متدولوژي ارزش صورت مي‌گيرد. كارگاه ارزش از 6 فاز تشكيل شده است:

اطلاعات، تحليل كاركرد، خلاقيت، ارزيابي، توسعه و ارائه.

ب-1- فاز اطلاعات:

هدف از فاز اطلاعات تكميل مجموعه داده‌هاي كارگاه ارزش (فراهم‌آمده در فاز پيش كارگاه) است. اگر اين‌كار در طول فعاليت‌هاي فاز پيش كارگاه انجام نگرفته باشد، طراح يا مالك پروژه به تيم مهندسي ارزش اطلاع مي‌دهد كه فرصت مناسبي براي پرسيدن سوالات، رفع ابهامات و تكميل اطلاعات مي‌باشد.

اگر بازديد از «ساختگاه» در طول گام پيش كارگاه ممكن نشده باشد، بايد در اين گام انجام شود.

تيم مطالعاتي در مورد مصاديق بهبود مانند ارزش، هزينه، اجرا و فاکتورهاي زمانبندي به توافق مي‌رسد. اين موارد توسط مديريت ويژه هر مورد مانند مدير پروژه، حامي مطالعات ارزش و طراح بازنگري شده و مورد توافق قرار مي‌گيرد. در نهايت بيانيه محدوده مطالعات طبق تصميمات اتخاذ شده در مرحله اطلاعات بازنگري مي‌شود.

ب-2- فاز تحليل كاركرد:

تحليل و تعريف كارکرد، قلب متدولوژي ارزش است. اين اولين فعاليتي‌ است که متدولوژي ارزش را از ساير روش‌هاي «بهينه‌سازي» متمايز مي‌کند . هدف از اين فاز ،توسعة زمينه‌هايي است که در ادامه مطالعات مي‌توان بيشترين بهبود را در آن‌ها ايجاد كرد.

تيم اين مراحل را انجام مي‌دهد:

1-      تعريف و تشخيص كاركردهاي (كار و فروش) محصول، پروژه يا فرآيند تحت مطالعه ارزش شامل افعال معلوم و اسامي قابل اندازه‌گيري. اين مرحله گاه تعريف تصادفي كاركردها نيز ناميده مي‌شود.

2-      دسته‌بندي كارکردها به اصلي و ثانويه

3-      توسعه كاركردهاي تعريف شده در بند 1

4-      ساخت يك مدل كارکرد- نمودارسلسله مراتبي يا منطقي كاركرد يا نمودارتكنيك سيستمي تحليل كاركرد [](FAST)

5-      تخصيص هزينه و يا ساير معيارهاي اندازه‌گيري كارآيي

6-      تعيين بهاي كاركردها با در نظر گرفتن اطلاعات بدست آمده قبلي از نظرات مشتري/كاربر

7-      مقايسه هزينه و بهاي كاركردها براي تعيين بهترين فرصت‌هاي بهبود

8-      ارزيابي كاركردها با ملاحظات اجرايي يا زمان‌بندي

9-      انتخاب كارکردها براي تحليل‌ بيشتر

10-  اصلاح محدوده مطالعات

ب-3- فاز خلاقيت:

هدف از اين فاز (كه گاهي اوقات فاز تفكر و تعمق ناميده مي شود) ايجاد تعداد زيادي ايده براي برآورده كردن كاركرد انتخاب شده براي مطالعه است. اين يك نوع خلاقيت در تلاش براي رها گشتن از قيد عادات, سنن, خواسته‌ها و تمايلات منفي, محدوديت‌هاي فرضي, و معيارهاي خاص است. در طول اين فعاليت, هيچ قضاوت يا بحثي ميان اعضا صورت نمي‌گيرد.كيفيت ايده‌هاي مختلف در فاز بعد مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

دو كليد موفقيت براي اين مرحله مورد نياز است:

اول اينكه هدف از اين فاز ايجاد راه‌هاي مختلف براي طراحي يك محصول يا خدمت نيست, بلكه جهت توسعه راه‌هاي برآورده كردنكاركردهاي انتخاب شده است.

دوم اينكه خلاقيت يک فرآيند فکري است که در آن تجربه قبلي با هم تركيب شده و دوباره تركيب مي‌شوند تا تركيب جديدي را شكل دهند.هدف، ايجاد يک ترکيب جديد براي برآورده‌كردن کارکرد خواسته شده با کمترين هزينه كل و داراي مشخصات بهبود يافته نسبت به وضعيت موجود است.

تکنيک‌هاي شناخته شده زيادي براي توليد ايده‌هاي جديد وجود دارد. اصل اســاسي در همه آن‌ها اينست که ارزيابي انجام نمي‌گيرد و يک جريان آزاد از افكار و ايده‌ها- بدون هيچ نقدي- به راه مي‌افتد.


 

ب-4- فاز ارزيابي:

هدف از فاز ارزيابي، تجزيه و تحليل ايده‌ها و افكار ايجاد شده در فاز خلاقيت و انتخاب ايده‌هاي قابل اجرا براي توسعه به صورت پيشنهاد بهبود ارزش است.

با بکاربردن معيار ارزيابي در نظر گرفته شده در فاز پيش كارگاه، ايده‌ها دسته‌بندي و وزن‌دهي شده و چگونگي رسيدن به اين معيارها بررسي مي‌شود، اين روند معمولاٌ شامل مراحل زير است:

1-      حذف ايده‌هاي غير عملي و نامربوط

2-      دسته‌بندي ايده‌هاي مشابه در يك دسته و نام‌گذاري دسته‌ها با عناوين كوتاه يا بلند مانند الكتريكي، مكانيكي، ساختاري، مواد، فرآيندهاي ويژه و غيره

3-      دفاع يك عضو تيم از هر ايده در بحث‌ها و ارزيابي‌ها. اگر عضوي براي اين كار داوطلب نشود، ايده رها مي‌گردد.

4-      تهيه ليست مزايا و معايب هر ايده

5-      رتبه‌بندي ايده‌ها در هر دسته، مطابق با تقدم معيارهاي ارزيابي و با استفاده از تكنيكهايي مانند فهرست‌‌كردن، ارزيابي عددي و توافق تيمي

6-      اگر بين ايده‌ها هنوز رقابت باشد، از تحليل ماتريسي براي وزن‌دهي به ايده‌هاي برآوردكننده يك كاركرد استفاده مي‌شود.

7-      انتخاب ايده‌هايي برتر جهت توسعه

اگر هيچكدام از ايده‌هاي نهايي داراي معيارهاي انتخاب ايده نبودند، تيم بايد به فاز خلاقيت برگردد.

ب-5- فاز توسعه:

هدف از اين فاز انتخاب و مهيا ساختن بهترين گزينه‌(ها) و براي بهبود ارزش است. مجموعه اطلاعاتي پشتيبان هر گزينه(ها) بايد داراي اطلاعات فني، هزينه‌اي و اطلاعات زمان‌بندي عملي باشد، بطوريكه طراح يا حامي پروژه بتوانند براي اجرا يك اظهار نظر اوليه ارائه دهد.

مراحل اين فاز به صورت زير است:

1-      شروع با پرامتيازترين گزينه، تهيه تحليل سود و نيازمندي‌هاي اجرا شامل برآورد اوليه هزينه، هزينه‌هاي دوره عمر و هزينه‌هاي ريسك و عدم قطعيت

2-      تحليل ميزان كارآيي هر گزينه

3-      تهيه مجموعه اطلاعات فني براي هر گزينة پيشنهادي:

a-         شرح مكتوبي از طرح مبنا و گزينة پيشنهاد شده

b-        طرح‌هاي شماتيك از طرح مبنا و گزينه پيشنهاد شده

c-         داده‌هاي هزينه‌اي و تعيين كارآيي، كه آشكارا اختلاف بين طرح مبنا و گزينة پيشنهاد شده را نشان ‌دهد.

d-        هرگونه پيش زمينه فني همانند منابع اطلاعاتي ، محاسبات و نوشته‌ها

e-         اثرات زمان‌بندي

ب-6- فاز ارائه:

هدف ازفاز ارائه رسيدن به اجماع و گرفتن تعهد از طراح و حامي پروژه و ساير مديران براي اجراي توصيه‌ها مي‌باشد. اين فاز شامل يك ارائه شفاهي اوليه همراه با يك گزارش كتبي كامل است.

به عنوان آخرين مرحله كارگاه ارزش، تيم ارزشنظريات خود را جهت تصميم‌گيري ارائه مي‌دهد. در طول ارائه و بحث هاي تعاملي، تيم تاييدهاي مورد نياز براي پياده‌سازي تغييرات يا اطلاعات جديد مورد نياز براي اينكار را بدست مي‌آورد.

گزارش كتبي، نظرات راجع به گزينه‌هاي مختلف به همراه با اطلاعات پشتيباني و تأييدات مصوب مديريت را مستند مي‌كند. گروه گزارش‌دهي متناسب با هر مطالعه و هر سازمان تعريف مي‌شود.


ج-پس كارگاه

هدف از فعاليت‌هاي پس كارگاه اطمينان از اجراي تغييرات تأييد شده كارگاه ارزش مي‌باشد. وظيفه متخصصان تيم مهندسي ارزش يا ديگر متخصصان مورد تأييد مديريت اين است كه تغييرات تيم مهندسي ارزش را تكميل كرده و طرحي اجرايي تهيه، تكميل و ارائه كنند.

درحاليكه رهبر تيم متدولوژي ارزش ممكن است پيشرفت‌هاي اجرائي را دنبال كند، مشاور (طراح) پروژه مسئول اجرا است. هر گزينه‌اي بايد به طور مستقل طراحي و تأييد شده باشد و در آنها تغييرات قراردادي مورد نياز قبل از اجراي آن‌ها در توليد، پروژه، فرآيند يا پروسه ذكر شده باشد. به علاوه پيشنهاد مي‌شود كه بخش‌هاي مالي ارزشيابي لازم جهت تاييد و تصديق مديريت، در مورد كليه منافع حاصل از كارگاه ارزش را تهيه نمايند.

metho 2

metho 3

پانل تغییر سبک

رنگ اصلی را انتخاب نمایید

تغییر رنگ و اندازه پوسته

کامپیوتر تبلت موبایل